ماه رمضان ، وحدت هنجاری و سلامت اجتماعی

noghani

دکتر محسن نوغانی

دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد

ماه رمضان ،ماه سلامت اجتماعی است. یکی از معانی اصلی سلامت اجتماعی توافق حداکثری بر هنجارهایی است که مولد و موید اخلاق اجتماعی هستند. در واقع ، سلامت اجتماعی در گرو انتظام اجتماعی و وحدت هنجاری است .هر چقدر درجه شمولیت هنجارهای اجتماعی و میزان تعلق و تعهد به این هنجارها افزایش یابد ،درجه تعمیم و شمولیت اخلاق اجتماعی و به تبع آن سلامت اجتماعی افزایش پیدا خواهد کرد.


ویژگی اصلی جوامع معاصر،  تکثر و تنوع هنجاری و در بسیاری از موارد تعارض هنجاری است و مساله اصلی جامعه شناسان در این میان ،دستیابی به وحدت هنجاری و حداکثر سازی توفاق هنجاری در چنین جوامعی است. در واقع ، کارکرد اصلی هنجارهای اجتماعی ، انتظام اجتماعی است و هنگامی که جامعه با تکثر هنجاری مواجه می شود ؛ انتظام اجتماعی
و وحدت هنجاری بالقوه به مخاطره می افتد.لذا در جوامع معاصر ، سازوکارهای مختلفی برای به حداقل رساندن تهدیدهای ناشی از تکثر هنجاری پیش بینی شده است.


جشن ها ، مناسبت های ملی ، مناسک جمعی و آیینی ، پیروزی های نظامی ، ورزشی و... از جمله سازوکارهای تحقق وحدت هنجاری و سلامت اجتماعی هستند که کشورهای مختلف بر حسب زیر بناهای فرهنگی و تاریخی تلاش دارند بواسطه آنها تکثر هنجاری را که بالقوه می تواند مخرب سلامت اجتماعی باشد به وحدت هنجاری و انتظام اجتماعی تبدیل کنند.


ماه رمضان که یکی از فراگیرترین و تاثیر گذارترین مناسک جمعی در بین مسلمانان است، سهم به سزایی در تحقق وحدت هنجاری و افزایش درجه شمولیت اخلاق اجتماعی و سلامت اجتماعی دارد .جالب توجه اینکه سایر هنجارهای اجتماعی  بر محور هنجارهای اصیل و ناب رمضان ، انتظام پیدا می کنند و ترکیب منسجمی از هنجارهای اجتماعی شکل می گیرد .نوع دوستی ، کاهش انحرافات اجتماعی ، عام گرایی ، عمل به تعهدات اجتماعی ، پرهیز از روابط ناسالم اجتماعی ، افزایش رفتارهای خیر خواهانه و حمایتی و... نمونه هایی از هنجارهایی است که بر مدار و محور رمضان انتظام پیدا می کنند و وحدت اجتماعی و به تبع آن سلامت اجتماعی را به فعلیت می رسانند. ماه رمضان الگوی مناسبی برای تئوریزه کردن وحدت هنجاری بدست می دهد.

  1. خبرها
  2. آخرین نظرها